ایل قشقایی | جاهای دیدنی ایران

دسته بندی: استا

طوایف و تیره های مختلف ایل قشقایی

۱- طایفه دری شوی : که قشلاق آنها در حومه گچساران و کازرون و نواحی بی بی حکیمه و ماهور و ییلاق آنها اطراف سمیرم و بروجن و شهرضا ( قمشه ) می باشد .

۲- طایفه کشکولی : ییلاق این طایفه در کوهپایه های شمال غرب شیراز و حوالی اردکان و کمهر و کاکان و قشلاق آنها حومه کازرون , گچساران و ماهور می باشد .

۳- طایفه فارسیمدان : ییلاق در منطقه پادنا و حنوب سمیرم و قشلاق در حومه کازرون و حسین آباد و سرمشهد می باشد .

۴- طایفه شش بلوکی : ییلاق در سرحد چهاردانگه و حوالی آباده و اقلید و قشلاق در حومه فراشبند , دهوم یا (اهرم ) بوشهر و دشت پلنگ می باشد .

۵- طایفه عمله : ییلاق در ناحیه سمیرم علیا و سرحد چهاردانگه و قشلاق در حومه فیروز آباد و لارستان می باشد .

غیر از طوایف بزرگ طوایف کوچک نیز بوده اند اما به مرور زمان به علت کاهش جمعیت و مسایل سیاسی – اجتماعی تحلیل رفته و امروزه فقط به صورت چند تیره کوچک دیده می شوند . مانند کشکولی کوچک , قراچه ای , صفی خانی , جعفر بیگلو , نمدی , ایگدر , رحیمی .
ایل قشقایی بیش از ۲۵۰ تیره می باشد و بعضی از این تیره ها در تمام طوایف مشترک اند و علت آن می تواند به دلایل مختلفی مانند تبعید سیاسی یا اجباری , تقدیم چند خانوار به طایفه دیگر به علت شجاعت و شهامت و یا عدم بضاعت مالی که باعث کوچ عده ای شده یا عدم رضایت از کلانتران یا مسائل حقوقی یا جزایی یا تقسیم شدن خانوارها در اوایل ورود به منطفه باشد .
به هر حال سرشماران اطلاع دقیقی از ییلاق و قشلاق خانواده های ایلی ندارند که ممکن است فقر فرهنگی مردم ایلات و نبودن امکانات ارتباطی مثل راه و وسیله نقلیه و وجود کوهها و دره ها در مسیر ایل ها یا فقر مالی مردم ایل که مجبورند برای پیدا کردن علوفه دام ها به بیغوله ها پناه ببرند . از مهمترین دلایل فوق است و بطور کلی به دلیل عدم توجه کافی دولت ها از جامعه پیشین عشایری که آنها را بی سواد و بی فرهنگ دانسته و در پی رفع مشکلات آنها برنیامده اند , لذا توجهی به آمار دقیق و روشنی از آنها نکرده اند .

نظر کلی درباره قشقایی ها این است که اجدادشان از قراوالان لشکر هلاکوخان و تیمور بودند و از ترکستان به سمت ایران آمده اند. در قرن یازدهم میلادی مهاجرت های بزرگ قبیله ای صورت می گفت و به نظر می آید زمان مهاجرت این ایل به ایران در همان زمان بوده است. بیشتر تاریخ شناسان معتقدند که این ایل قبل از اینکه استان فارس را به عنوان محل اصلی زندگی انتخاب کنند مدتی را در شمال غربی ایران ساکن بودند یکی از چیزهایی که این نظر را تایید می کند وجود قبیله ای به اسم مغانلو در میان قشقایی ها بوده که بدون شک نامشان از دشت مغان شمال اردبیل گرفته شده است. قبایل دیگری هم در میان قشقایی ها هستند که به نظر می آید پیشینه آن ها به شمال غرب ایران گره خورده است. از طرفی، خود قشقایی ها هم معمولا سرزمین گذشته خود را اردبیل می دانند. این طور که از اسناد و مدارک معلوم است در یک دوره زمانی میان خلج ها و قشقایی ها ارتباط نزدیکی وجود داشته است دلیل این فرضیه به مهاجرت خلج ها به فارس و ترکیب آن ها با قشقایی ها برمی گردد. با نگاهی به نام طایفه های قشقایی کاملا مشخص است که به جز خلج ها طوایف دیگری مثل قراگوزلو، ایگدر، شاملو و بیات هم به این اتحادیه ایلی اضافه شده اند.

قشقایی ها چه آداب و رسومی دارند؟

واقعیت این است که قشقایی ها مردمی شادند و یکی از علاقمندی های آن ها شرکت در جشن ها و مراسم شاد است. در مراسم خاص، جشن ها و عروسی ها افراد این ایل در حالی که دستمال به دست دارند در دور یک دایره بزرگ می ایستند و همراه با آواز دهل دستمال ها را به شکل موزونی تکان می دهند. نوشیدن چای و کشیدن قلیان از دیگر علاقمندی های افراد این ایل است . هر وقت در این ایل خان یا کلانتر از دنیا برود همه افراد عزاداری می کنند. گورستان ها را در مسیر کوچ قرار می دهند تا در هنگام کوچ بتوانند بر سر قبر عزیزان خود حاضر شوند. آن ها آنقدر به خان های خود علاقه دارند که برای آن ها آرامگاه های باشکوه و زیبا درست می کنند و در هنگام کوچ ایل به زیارت این آرامگاه ها می روند. امروز اگر به دامنه شهدای اردکان بروید تعدادی از آرامگاه های سران ایل قشقایی را می بینید که سبکی شبیه آرامگاه حافظ دارند و نوع خاص معماری شان نظرها را جلب می کند.

لباس های ایل قشقایی

در حدود دو قرن قبل لباس های مردان معمولی این ایل شامل شلوارهای دمپا گشاد، پیرهن‌های بی ‌یقه و عبایی بلند بود که آن را با شال محکم می بستند و قبای نمدی گرم بر تن و کلاه نمدی سیاه گرم هم بر سر داشتند. البته در شهرها روسای ایل لباسی شبیه افراد مهم قاجاری بر تن می کردند؛ این لباس شامل پیرهن بی‌یقه، عبای بلند و کلاه پوستی بلند بود، اما در قرن بعد این پوشش تا حدی تغییر کرد. لباس زنان این ایل در قرن نوزدهم و بیستم شبیه دیگر عشایر جنوب غربی ایران بود؛ لباسی رنگارنگ و متنوع که شامل دامن چند لایه (شلیته، تنبان)، تونیک و ژاکت کوتاه بود و بر روی کلاه کوچک روسری توری هم بر سر می کردند.

ایل قشقایی

منبع : کتاب آشنایی با فرهنگ عامه و اقوام ایرانی